Khi mới tìm hiểu cách nhập hàng Trung Quốc về bán, phần lớn mọi người nghĩ việc khó nhất là tìm được nguồn hàng rẻ. Thế nhưng trong quá trình làm việc với nhiều bạn mới vào nghề, đội ngũ bên mình thấy khoản thua lỗ thường nằm ở những chỗ khác hẳn. Bài viết này tổng hợp những gì chúng tôi đã quan sát, kèm cách xử lý cụ thể để bạn không đi lại vết xe đổ.
Vì sao nhiều người mới nhập hàng vẫn lỗ ngay đơn đầu?
Chúng tôi đã trò chuyện với không ít bạn mới bắt đầu, và câu chuyện nghe gần như giống nhau. Ai cũng phấn khởi khi tìm được giá gốc hấp dẫn, chốt đơn xong là khoe khắp nhà. Đến lúc ngồi cộng sổ sách, con số lợi nhuận lại thấp hơn nhiều so với tưởng tượng.
Lỗi phổ biến nhất là đặt hàng theo cảm tính. Thấy giá gốc chỉ bằng một nửa hàng nội địa, nhiều người đặt luôn một lô lớn. Họ quên rằng giá niêm yết chỉ là phần nổi của tảng băng. Một đơn hàng đến tay bạn đã đi qua rất nhiều khâu, và khâu nào cũng có chi phí riêng cần tính.
Phần chìm ấy gồm phí vận chuyển nội địa bên Trung Quốc, cước quốc tế, thuế nhập khẩu và chi phí kiểm đếm. Bỏ qua các khoản này, lợi nhuận dự kiến sẽ bốc hơi rất nhanh. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nhập hàng trước hết là một bài toán chi phí, tìm được nguồn hàng chỉ mới là bước đầu tiên.
Lỗi thứ nhất: chọn nhóm hàng theo cảm hứng
Nhóm hàng phù hợp nhất với người mới thường là những món khách trong nước mua đều đặn quanh năm. Các mặt hàng không phụ thuộc mùa vụ hay trào lưu nhất thời giúp bạn quay vòng vốn dễ thở hơn, và bạn không phải đoán xu hướng mỗi tháng một lần.
Trọng lượng cũng đáng cân nhắc kỹ. Hàng nhẹ thì cước thấp hơn, rủi ro hỏng vỡ trên đường dài cũng ít hơn. Với người mới, chúng tôi thường khuyên tránh gốm sứ hay kính. Có bạn từng nhập một lô chén bát thủy tinh, về đến kho mới phát hiện vỡ quá nửa, gần như mất trắng số vốn ban đầu. Câu chuyện ấy nhắc chúng tôi rằng đóng gói và độ bền quan trọng không kém giá cả.
Đừng quên tra cứu xem hàng có thuộc danh mục cấm, diện kiểm định chất lượng hay cần giấy tờ nhập khẩu riêng không. Một lô hàng bị giữ ở cửa khẩu vì thiếu giấy tờ có thể làm đổ bể kế hoạch cả vài tuần. Tra trước bao giờ cũng rẻ hơn xử lý sau.
Nhiều bạn chọn bắt đầu từ phụ kiện điện thoại, đồ gia dụng nhỏ hoặc văn phòng phẩm. Đây là các nhóm có vòng quay nhanh và vốn không quá lớn, rất hợp để thử nghiệm.
Lỗi thứ hai: chọn kênh mua không hợp với quy mô
Taobao khá thân thiện với người mới vì có sẵn đánh giá người mua và cho phép đặt lẻ vài món để thử. Đổi lại, giá thường nhỉnh hơn so với mua sỉ, nên bạn cần tính trước xem mức chênh đó có chấp nhận được không.
1688 là sàn bán buôn, phù hợp khi bạn cần số lượng lớn và muốn giá tốt hơn. Bạn sẽ phải quen với việc thương lượng và chấp nhận số lượng đặt tối thiểu. Đây là bước tiến hợp lý sau khi đã hiểu thị trường của mình.
Làm việc trực tiếp với xưởng sản xuất có thể cho mức giá tốt nhất, nhưng đòi hỏi kinh nghiệm, vốn lớn và khả năng kiểm soát chất lượng. Chúng tôi khuyên người mới nên đi qua sàn trước, học cách làm việc với nhà cung cấp, rồi mới tính đến chuyện đi thẳng tới xưởng.
Khi kiểm tra shop, hãy xem số lượng đánh giá, tỷ lệ phản hồi tin nhắn và thời gian hoạt động. Một shop có nhiều đánh giá thật và phản hồi nhanh thường đáng tin hơn hẳn. Còn nếu báo giá thấp bất thường so với mặt bằng chung, bạn nên dừng lại xem xét, vì giá quá rẻ thường đi kèm hàng nhái, chất lượng kém hoặc các khoản phí bị giấu đi.
Lỗi thứ ba: đặt hàng và thanh toán thiếu bảo vệ
Quy trình cơ bản gồm tạo tài khoản, nạp tiền vào ví sàn, chọn sản phẩm, đặt đơn và theo dõi tiến độ. Nghe thì đơn giản, nhưng mỗi bước đều có chỗ dễ sai nếu chủ quan.
Khi đặt đơn, hãy xác nhận lại màu sắc, kích cỡ và số lượng thật kỹ. Nếu cần kiểm tra trước khi giao, bạn có thể nhờ shop quay video hoặc chụp ảnh thực tế. Chúng tôi từng gặp một khách chỉ hỏi qua loa, đến lúc nhận hàng mới thấy khác mẫu, và khiếu nại gần như vô vọng vì không có gì để đối chiếu.
Về thanh toán, đừng chuyển khoản trực tiếp cho cá nhân ngoài nền tảng. Hãy dùng đúng cổng thanh toán của sàn để được bảo vệ khi có tranh chấp. Nhiều người mới bỏ qua điều này vì nghĩ chuyển thẳng sẽ nhanh và rẻ hơn, nhưng khi có chuyện thì đó lại là lúc khó xử lý nhất.
Với đơn lớn, đặt cọc gần như không tránh khỏi. Hãy hỏi rõ tỷ lệ cọc, thời hạn thanh toán phần còn lại và điều kiện hoàn tiền nếu hàng lỗi. Ghi lại thỏa thuận bằng tin nhắn hoặc văn bản để tiện đối chiếu về sau.
Lỗi thứ tư: định giá bán chỉ dựa trên giá gốc
Giá vốn đúng không chỉ là con số ghi trên trang bán. Công thức đầy đủ gồm giá hàng, phí vận chuyển nội địa Trung Quốc, cước quốc tế, thuế nhập khẩu, phí kiểm đếm và chi phí đóng gói lại khi hàng về Việt Nam.
Có một khoản hay bị quên là hao hụt. Hàng lỗi, trầy xước hay thất lạc tuy nhỏ lẻ nhưng cộng dồn đủ làm lợi nhuận mỏng đi nếu bạn không dự phòng từ đầu.
Lấy một ví dụ thực tế: bạn đặt 500 chiếc ốp điện thoại với giá gốc 10.000 đồng mỗi chiếc. Khi cộng thêm cước, thuế, đóng gói và một tỷ lệ hao hụt hợp lý, giá vốn thực tế có thể tăng gần gấp rưỡi. Nếu định giá chỉ dựa trên 10.000 đồng cộng thêm chút lợi nhuận, khả năng lỗ là rất cao.
Thuế và phí nhập khẩu cũng có thể thay đổi theo loại hàng và thời điểm. Trước mỗi lô, hãy kiểm tra lại mức áp dụng thay vì dựa vào lần nhập trước. Thói quen nhỏ này giúp bạn tránh được nhiều bất ngờ không đáng có.
Lỗi thứ năm: chọn đường vận chuyển theo cảm tính
Hiện có ba phương án chính: đường bộ, đường hàng không và đường biển. Đường bộ qua cửa khẩu thường nhanh và tiết kiệm với hàng số lượng vừa. Đường hàng không nhanh hơn nhưng cước cao, phù hợp hàng giá trị lớn hoặc cần gấp. Đường biển rẻ nhất khi đi số lượng rất lớn, nhưng thời gian chờ khá dài.
Nếu không muốn tự lo thủ tục và các chặng nội địa, bạn có thể tham khảo dịch vụ vận chuyển hàng từ 1688 về Việt Nam chỉ từ 2-3 ngày để rút ngắn thời gian hàng về kho. Dù chọn đơn vị nào, bạn vẫn nên so sánh báo giá, hỏi kỹ phạm vi dịch vụ và các khoản phát sinh trước khi ký.
Khi hàng về, hãy kiểm đếm ngay trước mặt đơn vị vận chuyển. Đối chiếu số lượng, quy cách và tình trạng bao bì với phiếu gửi. Nếu thiếu hoặc hỏng, chụp ảnh và ghi chú ngay tại chỗ, vì về sau việc chứng minh rất khó khăn.
Lỗi thứ sáu: nhập số lượng lớn khi chưa kiểm chứng thị trường
Đây là lỗi tốn kém nhất mà chúng tôi thấy. Nhiều người tin chắc một mẫu sẽ bán chạy rồi chôn vốn vào kho. Cách làm an toàn hơn là thử một lô nhỏ, xem khách có thật sự mua không, rồi mới nhân số lượng lên.
Đi kèm với đó là thói quen không quay video hay chụp ảnh khi nhận hàng. Không có bằng chứng, bạn gần như không thể khiếu nại. Chỉ cần mở camera ngay từ lúc mở kiện hàng là đã có thêm một lớp bảo vệ rất đáng giá.
Khâu đóng gói cũng hay bị coi nhẹ. Hàng đi đường dài dễ bị xóc, bao bì mỏng khiến sản phẩm hỏng ngay từ đầu. Đầu tư thêm đệm lót và thùng chắc thường tiết kiệm hơn nhiều so với việc đền hàng về sau.
Lỗi thứ bảy: bán hàng mà không theo dõi tồn kho và dữ liệu
Kênh bán có thể là sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc cửa hàng trực tiếp. Mỗi kênh có chi phí và tệp khách khác nhau, nên khi mới bắt đầu, bạn không nên dồn hết vào một chỗ. Hãy thử vài kênh nhỏ, xem kênh nào mang lại đơn ổn định với chi phí hợp lý.
Theo dõi tồn kho thường xuyên là việc không thể bỏ qua. Hàng nằm kho lâu đồng nghĩa vốn bị đóng băng, nhất là khi đã trả trước tiền hàng. Một bảng theo dõi đơn giản cũng đủ giúp bạn nhận ra món nào đang chậm để xử lý sớm.
Hãy để dữ liệu bán thực tế dẫn đường. Món bán chạy thì cân nhắc nhập thêm, món chậm thì giảm số lượng hoặc khuyến mãi trước khi tồn quá lâu. Quyết định dựa trên số liệu thật thường an toàn hơn cảm tính rất nhiều.
Những câu hỏi người mới hay đặt ra
Người mới nên bắt đầu với bao nhiêu vốn?
Không có con số chung cho tất cả. Điều quan trọng là bắt đầu bằng một lô đủ nhỏ để bạn chấp nhận được nếu thất bại. Phần lớn người làm ổn định đều thử nghiệm với vốn vừa phải, rồi tăng dần khi đã hiểu rõ thị trường của mình.
Nhập chính ngạch và tiểu ngạch khác nhau thế nào?
Chính ngạch là nhập theo đúng thủ tục hải quan, có hóa đơn và khai báo đầy đủ. Tiểu ngạch thường đi qua đường mậu biên với thủ tục đơn giản hơn, nhưng có giới hạn về giá trị và loại hàng. Lựa chọn phù hợp còn tùy quy mô và chủng loại bạn định kinh doanh.
Làm sao biết hàng đúng chất lượng như mẫu?
Cách an toàn nhất là đặt mẫu thử trước khi nhập số lượng lớn, rồi đối chiếu kỹ với ảnh, video và thông số đã thỏa thuận. Nếu có điều kiện, nhờ người kiểm hàng trực tiếp tại kho nguồn sẽ cho đánh giá khách quan hơn.
Từ lúc đặt đến khi hàng về kho mất bao lâu?
Tùy kênh và phương án vận chuyển, có thể từ vài ngày đến vài tuần. Với đơn đặt riêng, bạn cần cộng thêm thời gian sản xuất, đừng chỉ tính thời gian vận chuyển.
Có cần giấy phép đặc biệt để nhập hàng về bán không?
Đa số hàng thông thường không cần giấy phép đặc biệt, nhưng một số nhóm có điều kiện riêng. Trước khi nhập, hãy kiểm tra danh mục hàng cấm, hàng có điều kiện và yêu cầu kiểm định áp dụng cho loại hàng bạn định kinh doanh.
Nhập hàng là nghề cần sự kiên nhẫn và tính toán kỹ lưỡng. Từ chọn hàng, kiểm soát chi phí cho đến khi hàng bán được, mỗi bước đều đáng để bạn dành thời gian suy nghĩ. Nếu bạn muốn trao đổi thêm về tình hình cụ thể của mình, đội ngũ bên mình luôn sẵn sàng lắng nghe và gợi ý hướng đi phù hợp.